1
Bạn cần hỗ trợ?

Nam giới Việt Nam và những thách thức của thời đại mới

Tại Việt Nam hàng trăm năm nay, đàn ông luôn được coi là trụ cột quan trọng của gia đình và dòng họ. Họ là những người có nhiều ý chí, trước kia chăm chỉ đèn sách và giờ họ đầy sáng tạo và mạnh dạn đầu tư khởi nghiệp trong nhiều lĩnh vực. Là những người đề cao gia đình, họ chăm chỉ và phấn đấu không chỉ cho bản thân mà phần lớn là vì hạnh phúc gia đình và sự phát triển xã hội.

Ngày nay, nam giới đang phải đối phó với áp lực và căng thẳng ngày càng gia tăng trong cuộc sống và dường như ngày càng dễ bị lôi cuốn vào những hành vi nguy cơ cao.

Nam giới Việt Nam đạt được ít tiến bộ hơn trong các chỉ số liên quan đến bệnh tật, thương tích và các yếu tố nguy cơ so với phụ nữ. Theo Nghiên cứu Toàn cầu về Gánh nặng Bệnh tật năm 2010 (Global Burden of Disease (GBD) Study 2010) trên 50 quốc gia, trong khi tỉ lệ tử vong bởi mọi nguyên nhân ở tất cả các nhóm tuổi khác đều giảm rõ rệt thì ở nhóm nam độ tuổi 30-34 ở Việt Nam tỉ lệ này giảm ít nhất. Những hành vi nguy cơ của nam giới cũng gia tăng nhanh chóng trong những năm gần đây.

Theo thống kê của Uỷ ban An toàn Giao thông Quốc gia năm 2016, trên toàn quốc, trung bình mỗi ngày có 24 người tử vong và 53 người bị thương vì tai nạn giao thông[1]. Một nghiên cứu quốc gia về giao thông cho thấy 81% các vụ tai nạn giao thông ở Việt Nam là do nam giới gây ra, mặc dù tỉ lệ phụ nữ và nam giới tham gia giao thông bằng nhau.[2] Trong ba yếu tố nguy cơ dẫn đến gánh nặng bệnh tật nhiều nhất ở Việt Nam thì hút thuốc lá chiếm vị trí đầu bảng.[3] Uớc tính mỗi năm Việt Nam có khoảng 40.000 người chết vì các bệnh liên quan đến khói thuốc, đứng thứ hai trong khu vực Đông Nam Á về số người trưởng thành hút thuốc. Đa số những người hút thuốc lá ở Việt Nam là nam giới[4].

Bạo lực giữa nam giới với nhau cũng trở nên phổ biến hơn trong ít nhất một thập kỷ qua. Chỉ riêng trong mấy ngày tết nguyên đán 2015 đã có 15 người tử vong và hơn 6200 người bị thương phải nhập viện vì các vụ đánh nhau.[5]  Bạo lực trong gia đình cũng chủ yếu là do nam giới gây ra. Gần 60% phụ nữ đã kết hôn đã từng trải qua ít nhất một dạng bạo lực thể chất, tinh thần hoặc tình dục từ phía người chồng.[6] Nam giới chiếm đại đa số trong những người nghiện ma tuý và trong tổng số những người bị nhiễm HIV trên cả nước[7]. Nghiện rượu cũng là vấn đề chủ yếu xảy ra với nam giới và dẫn đến nhiều hậu quả về sức khoẻ và xã hội ở cả nông thôn và đô thị.

Việc nam giới ít chia sẻ trách nhiệm trong công việc nội trợ và gia trưởng, độc đoán trong các quyết định ở gia đình khiến mối quan hệ vợ chồng dễ bị rạn nứt. Mặt khác, sự cải thiện vị thế xã hội của phụ nữ có thể trở thành mối đe doạ đối với nam giới và thách thức quan niệm của họ về nam tính. Nhiều nghiên cứu cho rằng năng lực kinh tế được cải thiện của phụ nữ là nguyên nhân chủ yếu khiến nam giới cảm thấy bị áp lực[8]

Thực trạng này đặt ra nhiều câu hỏi cần phải được giải đáp: tại sao nam giới có xu hướng lái xe không an toàn, sử dụng ma tuý, lạm dụng rượu bia và hành xử tiêu cực? Có phải nam giới được sinh ra với tính bạo lực hay thiếu trách nhiệm với người khác? Có phải đó là bản tính tự nhiên của nam giới?

Câu trả lời là không. Nam giới không được sinh ra như vậy, đó không phải là bản tính tự nhiên của họ. Giống như phụ nữ, nam giới học trở thành nam giới trong quá trình trưởng thành mà luôn luôn bị chi phối bởi các giá trị và khuôn mẫu giới[9] về thế nào là nam tính.

Trong thời đại hiện nay, sự chuyển đổi của Việt Nam từ một hệ thống gia trưởng hàng ngàn năm sang một xã hội hiện đại đang đặt ra nhiều thử thách cho nam tính truyền thống. Dù vẫn tiếp tục được coi là trụ cột của gia đình và xã hội trong bối cảnh đất nước hội nhập mạnh mẽ, những khó khăn của nam giới khi phải gánh vác vai trò đó lại hiếm khi được quan tâm. Nam giới cũng đang phải đối mặt với nhiều vấn đề sức khoẻ thể chất và tinh thần nghiêm trọng do những hành vi nguy cơ bị chi phối bởi mô hình nam tính tiêu cực. Với một hành trang như vậy, nam giới Việt Nam có thể tận dụng các cơ hội và vượt qua những thách thức của quá trình hội nhập, đặc biệt của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư như thế nào? Đây là câu hỏi khiến các chuyên gia giới trong Viện Nghiên cứu Phát triển Xã hội trăn trở, vì cũng như phụ nữ, sự phát triển nam giới là một nửa không thể thiếu trong những nỗ lực để xây dựng một xã hội bình đẳng và toàn diện.

Quỳnh Nguyễn/ISDS


[1] Báo Người Lao động ngày 4/1/2017: http://nld.com.vn/thoi-su-trong-nuoc/8685-nguoi-chet-vi-tai-nan-giao-thong-nam-2016-20170104101534277.htm

[2] Trinh Thuy Anh; Nguyen Xuan Dao; Trinh Tu Anh, “The cost of road traffic accidents in Vietnam.” Proceedings of the Eastern Asia Society for Transportation Studies 5 (2005): 1924.

[3] Institute for Health Metrics and Evaluation. (2010). Global Burden of Disease Profile: Vietnam.

[4]Báo VnExpress ngày 27/9/2017 trích báo cáo của Viện Y –Xã hội: https://suckhoe.vnexpress.net/tin-tuc/suc-khoe/40-000-nguoi-viet-chet-moi-nam-lien-quan-thuoc-la-3647569.html

[5]VietNamNet Bridge “15 die, 6,200 hospitalized for injuries after fights over Tet holiday” February 27, 2015. http://english.vietnamnet.vn/fms/society/124200/15-die–6-200-hospitalized-for-injuries-after-fights-over-tet-holiday.html

[6] Tổng cục Thống kê. (2011) Báo cáo Nghiên cứu Quốc gia về bạo lực gia đình đối với phụ nữ Việt Nam.

[7] Bộ Y tế. Báo cáo công tác sáu tháng đầu năm 2017 và nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2017. http://vaac.gov.vn/Cms_Data/Contents/Vaac/Folders/Solieubaocao/Solieu/~contents/4UUJBYQ6FQYNT64M/958-BC-6-thang-2017.pdf

[8] Hart Research. (2015). Shriver Report: An Insight Into the 21st Century Man.

[9] Kimmel and Messner 2013. Men’s Lives.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

ISDS